دولت آمریکا دستور داده است فناوری هوش مصنوعی شرکت چینی دیپ‌سیک (DeepSeek) از سامانه‌های فناوری اطلاعات سازمان‌های غیرنظامی فدرال حذف شود. این محدودیت علاوه بر محصولات مستقیم دیپ‌سیک، خدمات و نرم‌افزارهای شرکت‌های دیگر را نیز دربرمی‌گیرد؛ اگر این محصولات از فناوری دیپ‌سیک استفاده کرده باشند. همچنین خرید محصولات و خدمات مشمول این دستور ممنوع شده است.

چرا آمریکا دیپ‌سیک را محدود کرده است؟

وزارت امنیت داخلی آمریکا (DHS) نگرانی‌هایی درباره امنیت ملی و حفاظت از اطلاعات مطرح کرده است. مقام‌های آمریکایی هشدار داده‌اند که اطلاعات واردشده در سرویس‌های دیپ‌سیک ممکن است در معرض دسترسی سرورهای مستقر در چین قرار بگیرد. احتمال وجود آسیب‌پذیری‌های امنیتی و خطر افشای اطلاعات مربوط به فعالیت‌های دولت آمریکا نیز از دلایل مطرح‌شده برای این تصمیم است.

این دستور که بر اساس قانون امنیت زنجیره تأمین فدرال صادر شده، پیمانکاران فناوری طرف قرارداد با دولت آمریکا را هم با چالش روبه‌رو می‌کند. شرکت‌هایی که محصولاتشان از مدل‌های دیپ‌سیک استفاده می‌کنند، ممکن است مجبور شوند فناوری جایگزینی پیدا کنند یا برای دریافت معافیت درخواست بدهند.

پاسخ دیپ‌سیک: انتشار فناوری زیرساخت هوش مصنوعی

هم‌زمان با تشدید محدودیت‌ها، دیپ‌سیک از انتشار عمومی ابزارهای زیرساختی خود خبر داده است. این شرکت چارچوب DeepInfer را که برای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی در مقیاس بزرگ استفاده می‌شود، همراه با مجموعه ابزار deepseek-recipe متن‌باز کرده است.

این ابزارها قابلیت‌هایی مانند پردازش توزیع‌شده، بهینه‌سازی محاسبات و مدیریت درخواست‌های مدل را در اختیار توسعه‌دهندگان قرار می‌دهند. هدف این است که شرکت‌ها و برنامه‌نویسان بتوانند مدل‌های دیپ‌سیک را روی زیرساخت خود اجرا کنند و وابستگی کمتری به سرویس‌های اختصاصی شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی داشته باشند.

دیپ‌سیک اعلام کرده است که DeepInfer تحت مجوز Apache 2.0 منتشر شده؛ مجوزی که امکان استفاده تجاری، تغییر و بازتوزیع نرم‌افزار را فراهم می‌کند. این چارچوب از پردازنده‌های گرافیکی Nvidia SM100 و تراشه‌های Huawei Ascend 950 نیز پشتیبانی می‌کند.

آیا متن‌باز شدن دیپ‌سیک، محدودیت‌ها را بی‌اثر می‌کند؟

خیر. انتشار کد و ابزارهای هوش مصنوعی به شرکت‌ها اجازه می‌دهد فناوری را مستقل از سرویس اصلی اجرا کنند، اما این موضوع به‌خودی‌خود محدودیت‌های دولت آمریکا را لغو نمی‌کند. طبق گزارش CryptoSlate، دستور آمریکا محصولات شرکت‌های ثالثی را هم شامل می‌شود که از پیاده‌سازی‌های دیپ‌سیک استفاده می‌کنند.

از سوی دیگر، انتشار ابزارهای زیرساختی می‌تواند به گسترش استفاده از مدل‌های چینی در خارج از بازار فدرال آمریکا کمک کند. کسب‌وکارها می‌توانند فناوری را روی سرورهای خود اجرا کنند، آن را متناسب با نیازهایشان تغییر دهند و هزینه‌های عملیاتی هوش مصنوعی را کاهش دهند؛ هرچند برای راه‌اندازی یک سرویس کامل، همچنان به اجزای زیرساختی دیگری نیاز دارند.

این اتفاق چه معنایی برای رقابت آمریکا و چین دارد؟

این رویداد دو روند متفاوت را نشان می‌دهد: آمریکا در تلاش است ریسک استفاده از فناوری چینی در زیرساخت‌های دولتی را کاهش دهد، درحالی‌که دیپ‌سیک با متن‌باز کردن ابزارهای خود به‌دنبال گسترش دسترسی جهانی به فناوری‌اش است.

در نتیجه، رقابت هوش مصنوعی فقط به کیفیت مدل‌ها محدود نیست؛ امنیت داده‌ها، هزینه پردازش، دسترسی به تراشه‌ها و امکان اجرای مستقل مدل‌ها نیز به عوامل تعیین‌کننده تبدیل شده‌اند.

جمع‌بندی: آمریکا استفاده از فناوری دیپ‌سیک را در سامانه‌های غیرنظامی فدرال محدود کرده، اما این شرکت با انتشار ابزارهای زیرساختی خود مسیر گسترش جهانی فناوری متن‌باز را دنبال می‌کند. تأثیر نهایی این تقابل به نحوه اجرای محدودیت‌ها و واکنش شرکت‌های فناوری بستگی دارد.