اگر قیمت بیت‌کوین دوباره به سطحی برگردد که در ابتدا خریده‌اید، لزوماً به این معنا نیست که سرمایه‌گذاری شما در یک صندوق قابل معامله اهرمی سه‌برابری یا ETF سه‌برابری بیت‌کوین هم به نقطه شروع بازمی‌گردد. این موضوع یکی از ریسک‌های مهم ابزارهای مالی اهرمی است؛ محصولاتی که سود و زیان روزانه بازار را چند برابر می‌کنند، اما ممکن است در دوره‌های پرنوسان نتیجه‌ای متفاوت از انتظار سرمایه‌گذاران داشته باشند.

ETF سه‌برابری چگونه کار می‌کند؟

صندوق اهرمی سه‌برابری تلاش می‌کند پیش از کسر هزینه‌ها، حدود سه برابر بازده روزانه دارایی یا شاخص مرجع خود را به دست آورد. برای مثال، اگر بیت‌کوین در یک روز ۲ درصد رشد کند، صندوق ممکن است حدود ۶ درصد افزایش یابد. در مقابل، افت ۲ درصدی بیت‌کوین نیز می‌تواند به کاهش حدود ۶ درصدی ارزش صندوق منجر شود.

نکته مهم این است که این هدف برای بازده روزانه تعریف شده، نه برای کل دوره‌ای که سرمایه‌گذار دارایی خود را نگه می‌دارد. بنابراین، نمی‌توان انتظار داشت اگر بیت‌کوین طی یک ماه ۱۰ درصد رشد کرد، صندوق اهرمی الزاماً ۳۰ درصد سود بدهد.

چرا نوسان می‌تواند سرمایه را کاهش دهد؟

صندوق‌های اهرمی معمولاً میزان مواجهه خود با بازار را به‌صورت روزانه تنظیم می‌کنند. پس از افت قیمت، ارزش دارایی صندوق کاهش می‌یابد و با تنظیم دوباره اهرم، ممکن است در زمان آغاز بازگشت بازار، سرمایه کمتری برای بهره‌برداری از رشد باقی مانده باشد.

برای نمونه، فرض کنید قیمت بیت‌کوین ابتدا ۱۰ درصد کاهش یابد و سپس حدود ۱۱٫۱ درصد رشد کند؛ در این صورت، قیمت آن تقریباً به سطح اولیه برمی‌گردد. اما در یک مدل ساده با اهرم سه‌برابری روزانه، افت ۳۰ درصدی صندوق و سپس رشد حدود ۳۳٫۳ درصدی آن، ارزش سرمایه را به سطح اولیه نمی‌رساند. سرمایه اولیه در این مثال به حدود ۹۳٫۳ درصد مقدار اولیه می‌رسد؛ یعنی هنوز حدود ۶٫۷ درصد زیان باقی می‌ماند. این محاسبه فرضی است و هزینه‌ها و سایر عوامل واقعی صندوق را در نظر نمی‌گیرد.

یک نمونه واقعی از خطر ترکیب بازده روزانه

در بولتن آموزشی کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC)، نمونه‌ای از یک دوره چهارماهه مطرح شده که در آن یک شاخص حدود ۸ درصد رشد کرده، اما صندوقی با هدف بازده روزانه سه‌برابری حدود ۵۳ درصد زیان داده است. این مثال مربوط به بیت‌کوین نیست و پیش‌بینی عملکرد صندوق‌های جدید نیز محسوب نمی‌شود؛ بااین‌حال، نشان می‌دهد که نوسان و ترکیب بازده‌های روزانه می‌توانند نتیجه‌ای کاملاً متفاوت از انتظار سرمایه‌گذار ایجاد کنند.

البته این سازوکار همیشه به ضرر سرمایه‌گذار نیست. در یک روند صعودی پایدار، ترکیب بازده روزانه می‌تواند باعث شود صندوق اهرمی حتی بیش از سه برابر بازده تجمعی دارایی مرجع سود بدهد. نتیجه نهایی به مسیر حرکت قیمت، شدت نوسان و مدت نگهداری بستگی دارد.

صندوق‌های جدید بیت‌کوین و اتریوم چه هزینه‌هایی دارند؟

طبق گزارش CryptoSlate، در تاریخ ۲ اکتبر ۲۰۲۶، SEC مقررات مربوط به پذیرش صندوق‌های پیشنهادی سه‌برابری بیت‌کوین و اتریوم از شرکت VS Trust برای عرضه در بورس را تأیید کرد. این تصمیم به معنای تضمین سود یا تأیید عملکرد سرمایه‌گذاری نیست؛ بلکه مسیر عرضه این محصولات را هموار می‌کند.

اسناد اصلاح‌شده این صندوق‌ها در ۷ اکتبر، کارمزد مدیریت سالانه ۱٫۸۵ درصد را برای هر دو محصول اعلام کردند. همچنین، برآورد بازده لازم برای پوشش هزینه‌های معاملاتی و عملیاتی، با فرض‌های مندرج در اسناد، برای صندوق بیت‌کوین ۱٫۹۸ درصد و برای صندوق اتریوم ۲٫۷۸ درصد ذکر شده است. این ارقام هزینه‌های برآوردی هستند و سود تضمین‌شده یا بازده مورد انتظار سرمایه‌گذار محسوب نمی‌شوند.

قراردادهای آتی و مالیات؛ دو عامل دیگر

این صندوق‌ها از قراردادهای آتی برای ایجاد اهرم استفاده می‌کنند؛ قراردادهایی که تاریخ سررسید دارند و برای حفظ موقعیت معاملاتی باید مدیریت یا جایگزین شوند. اختلاف قیمت قراردادهای نزدیک و دورتر می‌تواند بر عملکرد صندوق اثر بگذارد. به همین دلیل، بازده صندوق الزاماً برابر با سه برابر تغییر قیمت لحظه‌ای بیت‌کوین نیست.

ساختار حقوقی و مالیاتی این محصولات نیز با ETFهای متعارف تفاوت دارد. بر اساس اسناد ارائه‌شده، سرمایه‌گذاران ممکن است با گزارش‌دهی مالیاتی از طریق فرم Schedule K-1 روبه‌رو شوند و در شرایطی، تخصیص درآمد مشمول مالیات داشته باشند، حتی اگر توزیع نقدی دریافت نکرده باشند.

جمع‌بندی: پیش‌بینی درست، تضمین سود نیست

ETF سه‌برابری بیت‌کوین می‌تواند برای معامله‌گرانی که به دنبال مواجهه اهرمی کوتاه‌مدت هستند جذاب باشد، اما ریسک آن به‌مراتب بیشتر از خرید مستقیم بیت‌کوین است. نگهداری بلندمدت این صندوق‌ها با این تصور که «بیت‌کوین بالاخره برمی‌گردد» می‌تواند خطرناک باشد؛ زیرا صندوق هر روز اهرم خود را بر اساس سرمایه باقی‌مانده تنظیم می‌کند و حتی بازگشت قیمت بیت‌کوین به سطح قبلی، زیان سرمایه‌گذار را الزاماً جبران نمی‌کند.

نکته کلیدی برای فعالان بازار ارزهای دیجیتال این است: در سرمایه‌گذاری اهرمی، فقط تشخیص جهت نهایی قیمت کافی نیست؛ مسیر حرکت بازار، نوسان روزانه، هزینه‌ها و مدت نگهداری نیز می‌توانند تعیین کنند که در نهایت سود می‌کنید یا زیان. طبق هشدارهای منتشرشده برای این محصولات، حتی از دست رفتن کل سرمایه در یک روز یا طی شب نیز ممکن است.