شرکت S&P Global Ratings چارچوب جدیدی به نام Vault Risk Assessment یا VRA راه‌اندازی کرده است تا ریسک Vaultهای وام‌دهی در بازار کریپتو را به‌صورت استاندارد ارزیابی کند. این اقدام در حالی انجام شده که ارزش سپرده‌های موجود در این محصولات در سپتامبر ۲۰۲۶ به حدود ۱۰ میلیارد دلار رسیده؛ رقمی که دو سال قبل تنها حدود ۱.۵ میلیارد دلار بود.

Vaultهای کریپتو قراردادهای هوشمندی هستند که سرمایه کاربران را جمع‌آوری کرده و طبق یک استراتژی مشخص در پروتکل‌های وام‌دهی DeFi سرمایه‌گذاری می‌کنند. در این ساختار، کاربر فقط با ریسک پروتکل اصلی مواجه نیست؛ بلکه قرارداد هوشمند Vault، مدیر یا Curator، نحوه تخصیص سرمایه، نقدشوندگی و حتی امنیت شبکه بلاکچین نیز می‌توانند روی سرمایه او تأثیر بگذارند.

اهمیت این موضوع همزمان با یک حادثه حدود ۶ میلیون دلاری در شبکه Base بیشتر شد. شرکت امنیت بلاکچین CertiK از انتقال مشکوک حدود ۱۷۸۳ واحد aBaswstETH از یک Vault خبر داد. این دارایی‌ها سپس از طریق Aave به حدود ۱۷۸۳ wstETH تبدیل شدند. نکته مهم این است که این اتفاق به معنای هک خود Aave نبود؛ بلکه آسیب‌پذیری در ساختار Vault و مجوزهای مربوط به آن، ریسک‌های جداگانه‌ای را نشان داد.

S&P برای ارزیابی این محصولات، ۶ نوع ریسک را بررسی می‌کند: کیفیت اعتباری دارایی‌های موجود در Vault، ریسک ناهماهنگی نقدشوندگی، ریسک مدیر یا Curator، ریسک بلاکچین، ریسک پروتکل و در نهایت امنیت و حاکمیت خود Vault. به این ترتیب، ارزیابی فقط بر اساس سابقه تراکنش‌های آنچین انجام نمی‌شود و شرایطی که ممکن است در آینده باعث زیان سرمایه‌گذاران شود نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.

S&P برای این ارزیابی‌ها از درجه‌هایی با پسوند (v) استفاده می‌کند؛ برای مثال AAA(v) نشان‌دهنده پایین‌ترین سطح نسبی ریسک در چارچوب این سیستم است. با این حال، این نکته بسیار مهم است که VRA رتبه اعتباری سنتی نیست، میزان سوددهی Vault را ارزیابی نمی‌کند و تضمینی برای بازگشت سرمایه کاربران ارائه نمی‌دهد.

ورود S&P می‌تواند اهمیت زیادی برای سرمایه‌گذاران نهادی داشته باشد. اگر برای Vaultهای مختلف ارزیابی‌های استاندارد و قابل مقایسه وجود داشته باشد، صندوق‌ها و سرمایه‌گذاران بزرگ راحت‌تر می‌توانند میزان ریسک محصولات مختلف DeFi را با یکدیگر مقایسه کنند. در نتیجه، Vaultهایی با ارزیابی بهتر ممکن است در جذب سرمایه نسبت به محصولات پرریسک‌تر مزیت پیدا کنند.

در عین حال، رشد سریع این بازار نشان می‌دهد که چنین ارزیابی‌هایی احتمالاً اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد. بازار Vaultهای وام‌دهی طی دو سال تقریباً هفت برابر شده و از ۱.۵ میلیارد دلار به ۱۰ میلیارد دلار رسیده است. هرچه سرمایه بیشتری وارد این محصولات شود، ریسک‌هایی مثل ضعف قرارداد هوشمند، تصمیمات Curator یا کمبود نقدشوندگی می‌توانند پیامدهای بزرگ‌تری برای کاربران داشته باشند.

در مرحله بعد، S&P قرار است ارزیابی‌های مربوط به Vaultهای مشخص و individual را منتشر کند. بنابراین بازار DeFi ممکن است به‌تدریج وارد مرحله‌ای شود که فقط میزان سود یک Vault مهم نباشد و سرمایه‌گذاران در کنار بازده، به امنیت، نقدشوندگی، مدیریت و ریسک ساختاری آن نیز توجه کنند.